Τα Ρεμπέτικα Της Κατοχής

Ρεμπέτικα της Κατοχής και του Εμφύλιου

Ποιος άραγε θα πίστευε πώς ο στίχος "μην απελπίζεσαι και δεν θα αργήσει κοντά σου θα ρθει μια χαραυγή"είναι πολιτικός
και όχι ερωτικός? Ο Τσιτσάνης, συνθέτης του τραγουδιού αναφέρει πως την περίοδο της κατοχής με τη λογοκρισία που υπήρχε, 
ήταν σχεδόν αδύνατον να περάσει στίχος με έστω έμμεση αναφορά στα πολιτικά πράγματα. 
Για αυτό και ο ίδιος έγραψε τον αλληγορικό στίχο: όπου χαραυγή,βάλτε ελευθερία.

Μουσικό πρόγραμμα
Μην απελπίζεσαι 1948
Γεια σας φανταράκια μας 1940

Οι ρεμπέτες, οργανικό κομμάτι του λαού  άλλοτε luben και άλλοτε ερωτικοί και εξεγερμένοι 
δεν θα μπορούσαν να μην τραγουδήσουν αγώνες και τα πάθη της κατοχής. 
Άλλωστε οι ίδιοι ηταν κυνηγημένοι
και πριν την κατοχή,οπως και το έργα τους ήταν γνωστά ως προϊόν υποκουλτούρας. 
Χαρακτηριστικό παράδειγμα λογοκριμμένου τραγουδιού η "Βαρβάρα"του Παναγιώτη Τούντα γραμμένο το 1936 
απαγορεύτηκε στην αρχική του μορφή γιατί άφηνε υπόνοιες για την κόρη του Μεταξά. 
Απαγορεύτηκε ξανά και ως διασκευή με τον τίτλο "Η Μαρίκα η Δασκάλα"λογοκρίθηκε και απαγορεύτηκε και ως 
ο "Μανωλιός και η Δημητρούλα"και τελικά κυκλοφόρησε κανονικά με στίχους που σατίριζαν τον Ντούτσε!

Μουσικό πρόγραμμα
Άκου Ντούτσε μου τα νέα 1941
Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι 1947

Η κατοχική επικαιρότητα εκφράστηκε με πληθώρα θεατρικών παραστάσεων και τραγουδιών επιθεώρησης 
αναδεικνύοντας θρυλικές μορφές όπως η Σοφία Βέμπο. Και οι ρεμπέτες όμως, άλλοτε με μελαγχολικό άλλοτε με σκωπτικό 
η σοβαρό ύφος,ύμνησαν αυτόν τον αγώνα. Το 70% των ρεμπέτικων τραγουδιών της κατοχής έχει αντικατοχικό στίχο 
και μόλις το 30% σατιρικό.Το τραγούδι "Στης Αλβανίας τα βουνά"αποτελεί γράμμα φαντάρου στην οικογένειά του. 
Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πώς στο Επος του '40,οι στρατιώτες πολεμούσαν τραγουδώντας.

Μουσικό πρόγραμμα
Στης Αλβανίας τα βουνά 1940
Το όνειρο του Μπενίτο 1941
Τους Κενταύρους δε φοβάμαι 1940

Ένας από τους πολυγραφότερους συνθέτες την του Ρεμπέτικου την περίοδο της κατοχής, ήταν ο Μιχάλης Γενίτσαρης.
Τον φοβερό χειμώνα του '42 και την περίοδο του μεγάλου λιμού,έγραψε στη ζούλα για τους μαυραγορίτες και τους λαδάδες 
αλλά και για τους σαλταδόρους.Οι σαλταδόροι ήταν ομάδες παράτολμων νεαρών μικροκατεργαρέων 
που έκαναν παράνομο σάλτο- ρεσάλτο σε καμιόνια,αποθήκες και άλλες γερμανικές εγκαταστάσεις. 
Αποκόμιζαν ότι μπορούσαν, κυρίως συνθετική βενζίνη και ρεζέρβες αυτοκινήτων. 
Το πασίγνωστο τραγούδι του Γενίτσαρη "Θα σαλτάρω"αποτελούσε στην αρχή αδέσποτο στιχάκι,το έκανε τραγούδι ο Γενίτσαρης 
και πρωτό ηχογραφήθηκε στην Αμερική από το ρεμπέτη Κατσαρό,με παραλλαγές στο στίχο και τη μουσική.
Τη σημερινή του εκδοχή την πήρε απ την ηχογράφηση του Γ.Νταλάρα στον μεγάλο δίσκο Ρεμπέτικα Της Κατοχής του 1980.

Μουσικό πρόγραμμα
Θα σαλτάρω 1946
Μαυραγορίτες 1941
Οι Λαδάδες 1942

Μετά το έπος του Ελληνικού Στρατού στην Αλβανία, πολλοί φαντάροι μας ξέμειναν στην Αθήνα. 
Για μια τέτοια ομάδα φαντάρων, μία μεραρχία της Κρήτης που αναγκαστικά ξέμεινε στην πρωτεύουσα εγκατειλημμένη 
από όλους χωρίς ρούχα και χρήματα, γράφτηκε  το "Σβηστό Φανάρι". 
Από τον Απρίλη του 41 και την επιβολή της γερμανικής κατοχής, η Ελλάδα βιώνει μία από τις τραγικότερες περιόδους 
της ιστορίας της.Οι ρεμπέτες παίζουν από ταβέρνα σε ταβέρνα για την "..φασολάδα της ημέρας" όπως έλεγε ο Παπαϊωάννου.
Μεταξυ άλλων ,στη οδό Σέκερη [αλλά και στη Μέρλιν] λειτουργεί  η Κομαντατούρα 
που αποτελεί στην ουσία κέντρο κράτησης κρατουμένων που στη συνέχεια οδηγούνται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Χαϊδάρι.
"Τρέξε μανούλα να με δεις.."

Μουσικό πρόγραμμα
Το Σβηστό φανάρι 1947
Ο Αγύμναστος 1940
Χαϊδάρι 1980

Από τον Οκτώβρη του 40 μέχρι και το Μάρτιο του 41 που έκλεισε το εργοστάσιο παραγωγής δίσκων της Columbia στον Περισσό,
ηχογραφούν ρεμπέτικα τραγούδια για το έπος του 40 οι: Μάρκος Βαμβακάρης ,ο νεότατος τότε Βασίλης Τσιτσάνης ,
ο Στέλιος Κερομύτης, ο Απόστολος Χατζηχρήστος ,ο Δημήτρης Περδικόπουλος ,ο Μπαγιαντέρας ,ο Στέλιος Φωτίδας.
Οι Ρεμπέτες βίωσαν και αυτοί βαρύ πένθος από συναδέλφους που έφυγαν για διάφορους λόγους εκείνη την περίοδο: 
Δελιάς, Γιώργος Κάβουρας, Γιώργος Μπάτης, Γιοβάν Τσαούς, Γρηγόρης Ασίκης, Παναγιώτης Τούντας, Αντώνης Διαμαντίδης...

Μουσικό πρόγραμμα
Συννεφιασμένη Κυριακή